Fred KulturuShop Institute

web IMG_7964b

Ogenschijnlijk een klein winkeltje, verscholen in de Billboard Mall op de West-Kruiskade 47b. Met kruiden, bladeren, watertjes, lappen stof, boeken, tickets voor festivals en optredens en nog veel meer. Alhoewel de spullen prachtig uitgestald en zeker niet onbelangrijk zijn, zijn ze tegelijk lang niet alles. Waar gaat het dan wel of nog meer over? Je gaat het pas begrijpen als je het ziet zou Cruijff hier gezegd kunnen hebben.

Als je de eerste keer komt, zie je een soort Caribische mini market. Meer dan die eerste indruk, rijkdom in de informatie, leren, groeien, ontwikkelen… Het hele pakket aan betekenissen van Fred zijn toko komt niet in een keer, maar ga je stukje bij beetje herkennen met dat je vaker komt, luistert, iets leest, uitprobeert. Niet eng of mystiek, maar gewoon dingen die al eeuwen werken. Dat geldt voor Surinaamse klanten, maar net zo goed komen er ook meiden uit Turkije of Marokko, Antillianen, Hindoestaanse mensen, of iedereen die maar wil.

Fred KulturuShop Institute is een winkel met artikelen die ergens over gaan. Met Fred Fitz James als bevlogen eigenaar. Ogenschijnlijk een veertiger, maar volgens de overleveringen toch al een stukje ouder. Zijn het zijn eigen kruiden of is hij jong van geest? Hoe dan ook beweegt Fred zich vrolijk en jeugdig voort. Vooral jongeren, vaak nieuwsgierig naar hun roots, weten hem misschien mede door zijn speelse en tegelijk ook gerijpte uitstraling te vinden. Dat tovert een grote lach op zijn gezicht. Van de jonge mensen krijgt Fred een blij hart, energie.

Voor Fred is ”ondernemen anno 2016” niet alleen goederen van A naar B laten gaan. Beleving, spiritualiteit en ondernemen onder 1 dak. Dat gaat ergens over en werkt vele malen beter. Of je nu iets zoekt om je te beschermen, gewoon even wil praten, of iets om beter voor de dag te komen in bed, het is verkrijgbaar bij Fred. Eeuwenoude kennis, uit achtertuinen van vele generaties door de tijd heen, ligt opgeslagen in zowel de kennis als de producten van Fred. Winti speelt daarbij een rol, tegelijk is Winti niet het enige. Gezond verstand, midden in het leven staan, jarenlange ervaring als leraar op een school, zingeving en spiritualiteit in ruime zin, maken evengoed dat Fred zijn bezoekers vanuit meer dan een materiële invalshoek tegemoet treedt. Wat je bij Fred KulturuShop Institute ziet is het topje van een Afro Surinaamse culturele ijsberg.

Die eeuwenoude kennis is lange tijd ondergronds geweest. Moest het gaan. Het was bedreigend voor de gevestigde christelijke orde en lange tijd hierdoor illegaal. Sinds 1874 was in Suriname “afgoderij”, waaronder Winti, strafbaar. Pas in 1972 werd onder de toenmalige justitieminister Jnan Adhin dit verbod opgeheven. Robin Ravales was onder andere een grote kracht achter dit herstel van legaliseren van oude waarden. Langzamerhand komt ook in Nederland die kennis weer meer en meer in de aandacht. Alhoewel nog genoeg mensen heel sceptisch zijn. Kruidenmensen worden soms nog scherp veroordeeld en uitgemaakt voor kwakzalvers. Terwijl er tegelijkertijd meer en meer mensen zijn die de werking wel opzoeken. Tijdens het WK liet bijvoorbeeld topspeler Geoginio Wijnaldum zich heel weloverwogen bijstaan door een vakman die puur met kruiden werkte.

Surinaamse voorouders hadden geen farmaceutische laboratoria of apotheek, maar achter het huis groeiden wel allerlei kruiden. Je kan Ritalin gebruiken. Maar Kowru ati (koud hart = maakt het hart rustig) is de natuurlijke tegenhanger die ADHD tot rust brengt vanuit de Winti cultuur. Zo zijn er vele voorbeelden. Die stammen niet uit een enkele cultuur. Suriname is immers zelf een multi cultuur. In de Winti kom je dan ook allerlei invloeden tegen. Javanen, Indianen, Christendom, etc. Veel elementen komen in al die culturen en religies voor.

Er zijn nog veel vragen rond oude kennis zoals Winti. Vooroordelen spelen een rol. Dat hoeft helemaal niet. Want Winti cultuur is een cultuur van meedoen. Wit, bruin, geel, je bent welkom. Dat sociale karakter heeft heel veel voordelen, maar ook enkele nadelen. Trance wordt heel snel cynisch bekeken. Die openheid kan een valkuil zijn. Als je niet weet wat het is, dan kan dat misverstanden opleveren. Soms worden er wel eens foto’s of films gemaakt van mensen in trance. Maar het is niet gepast om een trance te fotograferen. Een foto geeft een heel raar beeld van iets wat je op een andere manier moet bekijken. Met uitleg en door de drempel van het onbekende voorbij te gaan, kan je dat wel leren. Maar een scheef beeld door verkeerde informatie ligt wel op de loer. Dat rituelen binnen Winti heel veel parallellen met andere geloven hebben is duidelijk voor mensen die er iets meer van weten. Die kennis mag en moet dus eigenlijk nog groeien. Het organiseren van Afro Surinaamse activiteiten kan daar aan bijdragen. En Fred is daar dan ook bij betrokken. De Kabra Neti, de voorouderverering en wat zij hebben doorstaan, is een voorbeeld. Deze vindt plaats op 30 juni aan de vooravond van Ketikoti op 1 juli (viering afschaffing slavernij op 1 juli 1863 in Suriname en de Nederlandse Antillen). De dodenherdenking op 4 mei is niet hetzelfde, maar tegelijkertijd wel heel vergelijkbaar. Kortom, verdieping maakt zichtbaar dat tradities aan de ene kant cultuur eigen en aan de andere kant ook universeel herkenbaar zijn. Het gaat overwegend om heel logische waarden.

Als je eerlijk bent, dienstbaar mag zijn, zorgzaam mag zijn, dan ben je dichtbij waar het om gaat. Die waarden zijn een hoog goed binnen de Winti om die uit te kunnen dragen. Die elementen zijn weliswaar niet uniek voor Winti, maar zijn er in sterke mate in te vinden. Fred KulturuShop Institute nodigt daarom iedereen uit binnen te komen. Want echt, er zijn veel waardevolle en leerzame dingen die met elkaar gedeeld kunnen worden.

Maak vast kennis in dit filmpje… maar nog beter is het even bij Fred zelf langs te gaan 😉